Ryczałt od najmu: stawki, terminy i częste błędy
Wynajmujesz mieszkanie prywatnie i chcesz rozliczyć podatek bez niespodzianek. Poniżej zebraliśmy stawki, terminy wpłat i błędy, które łatwo popełnić, a trudno później naprawić.
Pokój mieszkania przygotowanego do wynajmu, WarszawaOd 2023 najem prywatny rozliczasz wyłącznie ryczałtem od przychodu: 8,5% do 100 000 zł rocznie i 12,5% od nadwyżki, a małżonkowie mają wspólny limit 200 000 zł. Kosztów nie odliczysz, więc podatek liczysz od tego, co wpływa, nie od tego, co zostaje. Ryczałt wpłacasz do 20. dnia następnego miesiąca albo raz na kwartał, a zeznanie PIT-28 składasz do 30 kwietnia. Kaucja nie jest przychodem, o mediach rozstrzyga zapis w umowie.
Od 2023 najem prywatny rozliczasz tylko ryczałtem
Do końca 2022 roku przy najmie prywatnym dało się wybrać: skala podatkowa z kosztami albo ryczałt od przychodu. Od 1 stycznia 2023 wyboru nie ma. Przychody z najmu, podnajmu i dzierżawy poza działalnością gospodarczą opodatkowuje się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (art. 9a ust. 6 ustawy o PIT po zmianach z Polskiego Ładu, ustawa z 29 października 2021, oraz ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym).
W praktyce oznacza to trzy rzeczy. Nie składasz oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, bo forma jest jedna. Nie prowadzisz podatkowej księgi przychodów i rozchodów. I nie odliczasz kosztów: ani odsetek od kredytu, ani remontu, ani amortyzacji. Podatek liczysz od przychodu.
Ryczałt dotyczy najmu prywatnego, czyli sytuacji, w której wynajmujesz własne mieszkanie poza firmą. Jeśli lokal jest składnikiem majątku Twojej działalności gospodarczej, przychód z najmu rozliczasz w firmie, na jej zasadach. Granica bywa niejasna przy kilku mieszkaniach. O tym w sekcji o błędach.
Dwie stawki i jeden próg: 8,5% i 12,5%
Stawka wynosi 8,5% przychodu do kwoty 100 000 zł w roku i 12,5% od nadwyżki ponad tę kwotę (art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Próg liczysz narastająco od początku roku i dla wszystkich swoich umów najmu razem, nie dla każdego mieszkania osobno.
Przykład na założonych liczbach: przy przychodzie 120 000 zł w roku płacisz 8,5% od 100 000 zł, czyli 8 500 zł, i 12,5% od 20 000 zł, czyli 2 500 zł. Razem 11 000 zł. Przy przychodzie 60 000 zł cały rok rozliczasz stawką 8,5% i podatek wynosi 5 100 zł.
Wyższa stawka nie działa wstecz. Po przekroczeniu 100 000 zł stawką 12,5% objęta jest tylko nadwyżka, a wpłacony wcześniej ryczałt zostaje bez zmian. Zmiana następuje w miesiącu, w którym przychód przekracza próg, i tylko dla części czynszu ponad 100 000 zł.
Zapisz, po którym czynszu w roku przekraczasz 100 000 zł. Przy jednym mieszkaniu i czynszu poniżej 8 300 zł miesięcznie nie zdarzy się to nigdy. Przy dwóch albo trzech mieszkaniach próg może przyjść jesienią i zaskoczyć przy wpłacie.
Małżonkowie: wspólny limit 200 000 zł i jedno oświadczenie
Małżonkowie ze wspólnością majątkową mają wspólny limit 200 000 zł przychodu dla stawki 8,5% (art. 12 ust. 13 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w tej wysokości od rozliczenia za 2023 rok). Nie ma znaczenia, czy każde z Was rozlicza swoją połowę, czy całość rozlicza jedna osoba: 8,5% obejmuje łącznie 200 000 zł, a od nadwyżki płacicie 12,5%.
Wspólne mieszkanie możecie rozliczać na dwa sposoby. Bez dodatkowych kroków każde z Was wykazuje połowę przychodu i płaci od niej ryczałt. Możecie też złożyć oświadczenie, że całość przychodu opodatkuje jedno z Was (art. 12 ust. 6 i 7 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Oświadczenie trafia do naczelnika urzędu skarbowego w terminie, który ustawa wiąże z pierwszą wpłatą ryczałtu w roku. Dokładny termin, formę i to, czy wybór z poprzedniego roku nadal obowiązuje, potwierdź w swoim urzędzie skarbowym przed pierwszą wpłatą.
Który wariant wybrać, zależy od tego, kto ma czas pilnować wpłat. Przy oświadczeniu całość liczy jedna osoba i ona składa zeznanie. Bez oświadczenia każde z Was pilnuje swojej połowy, a limit i tak liczycie wspólnie. Jeśli mieszkanie należy do majątku osobistego jednego z Was, przychód rozlicza tylko ta osoba. Jeśli nie wiecie, do czyjego majątku należy lokal, zapytajcie notariusza.
Co jest przychodem, a co nie
Przychodem jest czynsz, który najemca płaci Tobie za używanie mieszkania, w miesiącu, w którym pieniądze do Ciebie trafiają albo zostają postawione do Twojej dyspozycji (art. 6 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Podatek płacisz od kwoty otrzymanej, więc zaległy czynsz staje się przychodem dopiero wtedy, gdy wpłynie.
Dlatego sposób zapisania opłat w umowie ma znaczenie podatkowe. Umowa z jedną kwotą „za wszystko” podnosi przychód, od którego płacisz 8,5%. Umowa z czynszem i osobno rozliczanymi mediami może ten przychód obniżyć, jeśli zapis jest jasny, a Ty na mediach nie zarabiasz. Zmianę umowy omów z doradcą podatkowym, nie rób jej na podstawie tego tekstu.
Wpłaty: do 20. dnia następnego miesiąca albo raz na kwartał
Ryczałt wpłacasz z własnej inicjatywy, bez wezwania, za każdy miesiąc, w którym otrzymujesz czynsz: do 20. dnia następnego miesiąca (art. 21 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Czynsz otrzymany w styczniu rozliczasz do 20 lutego. Czynsz otrzymany w grudniu rozliczasz do 20 stycznia następnego roku.
Przy niższych przychodach ustawa dopuszcza wpłaty kwartalne, do 20. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału (art. 21 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Prawo do nich zależy od przychodu z poprzedniego roku, a o wyborze informujesz urząd w zeznaniu rocznym. Próg sprawdź w ustawie albo zapytaj w urzędzie skarbowym.
Wpłata idzie na Twój indywidualny mikrorachunek podatkowy, ten sam, na który płacisz PIT. Numer wygenerujesz na podatki.gov.pl po numerze PESEL. Deklaracji miesięcznej nie ma. Wystarczy przelew, a całość wykazujesz raz w roku w PIT-28.
Gdy 20. dzień wypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na następny dzień roboczy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej). Ustaw stałe zlecenie na 15. dzień i masz zapas.
PIT-28 składasz do 30 kwietnia
Zeznanie roczne składasz na formularzu PIT-28 od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Wykazujesz w nim cały przychód z najmu za rok, wpłacony ryczałt i różnicę do dopłaty.
Najprościej złożysz je w usłudze Twój e-PIT na podatki.gov.pl. Przychód wpisujesz z własnych zapisów, dlatego przez rok warto trzymać prostą listę: data wpływu, kwota, od kogo. Przy jednym najemcy to dwanaście wierszy.
Jeśli w ciągu roku małżonkowie rozliczali połowy, każde z Was składa własny PIT-28. Przy oświadczeniu o opodatkowaniu całości zeznanie składa ta osoba, która płaciła ryczałt. Wspólnego PIT-28 nie ma.
Zeznania nie łączysz z PIT-37 ani PIT-36. Ryczałt od najmu to osobne zeznanie i osobny podatek. Przychód z najmu nie dolicza się do dochodu ze skali podatkowej, więc nie przesuwa Cię do wyższego progu.
Częste błędy
Co zrobić teraz
Jeśli po tym rachunku z czynszu zostaje mniej, niż zakładasz, sprawdź drugą stronę równania: ile mieszkanie jest dziś warte. Wycena z aktów notarialnych da Ci liczbę, z którą porównasz roczny wynik z najmu.
Wycena z aktów notarialnych jest bezpłatna i gotowa od razu. Wynik pokażemy Ci po założeniu darmowego konta. Możesz też omówić go z doradcą przez telefon.
Sprawdź wycenę →To tekst informacyjny, nie porada podatkowa. Rozliczenie Twojego najmu, zwłaszcza mediów, kaucji i oświadczenia małżonków, potwierdź u doradcy podatkowego albo w swoim urzędzie skarbowym.